Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, “Eksik ve Adaletsiz” Dünya Söylemiyle Ne Demeye Çalışıyor?
Paris’teki Katolik topluluğu Sant-Egidio tarafından organize edilen “Barış için Buluşma” isimli toplantının açılışında konuşan Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, Rusya ile ilişkileri, Avrupa Birliği’nin (AB) örgütlenmesini ve uluslararası sistemi değerlendirdi. Macron bu topluluğun düzenlediği etkinliklere daha önce de katılmış ve 2022 yılı Ekim ayında Avrupa’da barışın bu günkü düşmanları olan Rusya ile bir masa etrafında toplanılarak inşa edileceğini açıklamıştı.
Fransa’da 2022 Nisan ayında gerçekleşen başkanlık seçimlerini kazanarak ikinci kez başkan olan Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron’un kişiliği ile ilgili birçok yorum yapılmıştır. Onun reformcu ilericiler ile hareketi ve değişimi reddeden muhafazakârlar arasındaki kurduğu ikilik çerçevesinde popülist bir söylem inşa ettiği de ileri sürülmektedir (Özdikmenli, 2023: 129). Macron’un 2019 yılında “NATO’nun “beyin ölümünün” gerçekleştiğini açıklaması da o dönemde gündeme oturmuş ve tartışmalara neden olmuştu. Sonradan bu sözlerinin tam tersi bir davranış geliştiren Macron’a göre, Avrupa artık kendisini savunmak için ABD’ye ve NATO’ya güvenmemeliydi ve Sovyetler Birliği sonrası Rusya’nın bir tehdit olduğu söylenemezdi (Alpar: 2019).
Huntington’un, Toynbee’den kopyaladığı görüşe göre “Uygarlıklar bir meydan okuma ile karşılaşırsa bununla başa çıkmak için gelişirler. Eğer meydan okuma yoksa, gevşer ve yok olurlar.” Bu noktada Macron’un ne yapmaya çalıştığı pek açık olmasa da ilgi çekmek, gündeme gelmek gibi popülist söylemlerini tekrar etmeye çalıştığı daha mümkün gibi gözüküyor. Çünkü söylediklerini bir süre sonra hatırlamıyor, değiştiriyor, tam tersine hareket edebiliyor. Bu açıdan pek dengeli hareket ettiği ve Fransa gibi büyük bir devletin başkanı olarak güvenilir olma özelliği taşıdığı söylenemez.
Diğer taraftan Macron’un gerçekte ABD ve NATO’nun ülkesi üzerindeki etkisinden pek memnun olmadığı açık. Fransa her zaman olduğu gibi geçmişten gelen bir alışkanlıkla, kendi başına hareket etmeye yatkın ve bu kapsamda zaman zaman çıkışları olabiliyor. Gerçek gücü hatırlatıldığında ise geri çekilmek zorunda kalıyor.
Macron’un gündeme getirdiği eksik ve adaletsiz dünya düzeni zaten sık sık birçok vesile ile gündeme getiriliyor. Zaten II. Dünya Savaşı sonrasında belli devletlerin baskın rolüyle ve yine belli devletlerin çıkarları öne çıkarılarak kurulan sözde dünya düzeninin, belirli sayıda insan dışında, dünyanın çoğunluğunun refahını ve huzurunu sağlayamadığı da bilinen bir gerçek. Soğuk Savaş Dönemi Sonrasında bu eşitsizliğin giderek arttığı ve günümüzde dayanılmaz noktalara ulaştığı da biliniyor.
Macron’un konuşmasında gündeme getirdiği, Rusya-Ukrayna Savaşı sonrası “Fransa’nın Rusya ile ilişkilerini gözden geçirmesi ve yeni bir Avrupa örgütlenmesini düşünmesi” konusu ise sadece Fransız politikalarındaki yanlışlığı ve AB’nin giderek etkisizleşen durumunu itirafı anlamına geliyor ve diplomatik yollardan önlenebilecek bir savaşın Avrupa ekonomisine verdiği zararların gün geçtikçe arttığı ve anlaşıldığı bir döneme denk geliyor. Macron’un, “Avrupa’nın ne tam olarak AB ne de NATO olmadığı” sözleri ise zaten bu gerçeği ifade etmekten öteye gidemiyor.
Diğer taraftan, uluslararası sistemin adil olmadığı, bazı ülkelerin Birleşmiş Milletler sistemi içinde yeterince temsil edilmediği sözlerinin ise daha önceden söylendiğini unutmuş gibi gözüken Macron’un, günümüzde uluslararası sistemin temel kurumları olan; Birleşmiş Milletler, Dünya Bankası ve Uluslararası Para Fonunun çok daha adil olan kurumlarla değişmesi gerektiğini ve yeni bir düzene ihtiyaç olduğunu belirtmesinin ise samimi olmadığı değerlendirilmektedir.
Kaynakça:
Alpar, Güray. (30 Kasım 2019). Tartışılan NATO ve Dünyada Yeni Güvenlik Sistemi Arayışları.
Alpar, Güray. (06 Aralık 2019). NATO Zirvesi ve Yeni Hedef Arayışları.
Özdikmenli Çelikoğlu, İ. (2023). Merkezci-Teknokratik Popülizm Örneği Olarak Emmanuel Macron: 2023 Emeklilik Reformu Sonrası Bir Değerlendirme. Dokuz Eylül Üniversitesi İşletme Fakültesi Dergisi, 24(2): 129-154.
