STRATEJİK ÖNGÖRÜ ÇALIŞMALARINA GİRİŞ
Doç. Dr. Güray ALPAR
Gelecek bugünün yaptığımız tercihlerimizin bir sonucu olup, önceden kesin değildir. Aldığımız veya alacağımız kararlar ve uygulama tarzımız geleceği inşa eder. Bir şeye karar vermiş ve buna dair yerine getirmemiz gereken faaliyetlerimizi belirleyip sabırlı bir şekilde sinerji yaratacak şekilde uygulayabilmişsek sonucun farklı olabilmesi de belli oranlarda mümkündür.
Belirli bir zaman dilimi içerisinde bulunduğumuz yeri gerçeğe yakın olarak tespit etmemizi ve gelecek için anlamlandırmamızı sağlayan stratejik öngörü, bilimsel bilgiler yanında belli bir oranda bilimsel tahmin ve sezilere de ihtiyaç gösterir. Ancak bu kesinlikle, hiçbir bilimsel bilgiye dayanmayıp tamamen temelsiz tahmin şeklinde bir kehanet olamaz.
Her olayda faraziyeleri tam olarak ortaya koymak önemlidir. Faraziye, hipotez olarak da isimlendirilir. Faraziye; bilimsel olarak olayları bir nedene bağlamak ve olaylar arasında ilişki kurmak için kullanılır. Faraziye, hipotez ve varsayım birbirine yakın anlamlar içerir. Bir olayı açıklamak, bir düşünceyi ispat etmek için ispatı yapılmamış başka düşünceleri dayanak olarak almaktır. Faraziye çökerse olayın gerçekleşme ihtimali de ortadan kalkar. Ahmet’in bir sınavı kazanmasında eğer “Ahmet her gün en az 4 saat çalışırsa sınavı kazanabilir” cümlesi bir faraziyedir ancak Ahmet çalışmamışsa şüphesiz kazanma olasılığı düşer ve işi tamamen şansa bağlı kalır. Ancak birçok uluslararası olay yorumlanırken, faraziye oluşturmak çoğu zaman ihmal edilir.
Geleceği şekillendirmede üzerinde özellikle durmamız gereken bir diğer konu da kuvvetin planlı ve kontrollü bir şekilde kullanılmasıdır.
Kuvvet doğru zamanda ve doğru mekânda beklenmedik durumlardaki hal tarzlarını da karşılayacak şekilde uygun bir dozda kullanılmalıdır.
O halde şu sorulara hazırlıklı olmalıyız ve buna göre örnek senaryolar oluşturmalıyız.
– Bilgi tabanının derinliği sağlanarak odak noktamıza göre geleceğe dair en muhtemel hangi senaryoları oluşturabiliriz?
– Belirsizliklerimiz ve kısıtlamalarımız nelerdir ve bunları nasıl aşacağız?
– Kimlerle beraber hareket edeceğiz?
– Zaman içinde değişkenler neler olabilir?
– Planlarımızı uygulamamıza kimler ve hangi olasılıklar etki edebilir?
– Zaman içinde hangi faktörler değişebilir, bu değişiklikler ve müdahalelere karşı hassasiyetlerimiz (Hassasiyet Analizi) neler olabilir?
– Bunları bertaraf etmek için şimdi, olay anında ve gelecekte hangi tedbirler geliştirmeliyiz? (Kuvvet çarpanları)
