MİLLİ KARAKTER NEDİR VE NEDEN ÖNEMLİDİR?
Araştırmacı Yazar
Kur. Alb. (E) İlyas SÜPÜRGECİ
Milli karakter, bir milleti oluşturan bireylerin ortak geçmişi, kültürü, dil ve coğrafi birlikteliği sonucunda kazandığı, o milleti diğer toplumlardan ve milletlerden ayıran temel davranış, düşünce ve duygu biçimlerinin bütünüdür. Bu kavram, bir milletin ve toplumun kolektif kişiliğini ifade eder ve genele yayılmış karakteristik özellikleri içerir.
“Kültür”, toplumların birikimli uygarlığıdır. Milli kimlik, tarihi gelişimi içerisinde “milli kültür” unsurlarının şekillendirdiği kimlik tipidir. Milli kültür ise toplumları diğerlerinden ayıran ve milli olan karakterin oluşturduğu yapıdır.
Her millet kendine has bir karaktere sahiptir ve o milli karakteri belirleyen ve tanımlayan bazı baskın nitelikler vardır. Bu özgün nitelikler ortadan kalktığında millet ve devlet olma vasfı da yok olur, her şey anlamını yitirir, sıradanlaşır ve ortaya kendisi olmayan bambaşka bir şey çıkar. Bu bakımdan, milli karakteri oluşturan bu niteliklerin kaybolmaması ve özellikle milletin bekası için elzem olanların korunup geliştirilmesi hayati önemdedir.
Milli karakterin oluşumunda tarih boyunca yaşanmış çok önemli olaylar, savaşlar, felaketler, yenilgiler, zaferler, fetihler, bilimsel ve teknolojik alandaki buluşlar, büyük servet birikimi, medeniyet inşası gibi hususların etkilediği milli hafıza, dini inanç ve öğretiler, dil ve kültür ve üzerinde yaşanılan coğrafya ve milli idealler belirleyici rol oynar. Milli karakterin tezahürü tek tek fertlerin olaylar karşısındaki tutumundan veya tavrından ziyade, toplum, millet ve devlet hayatında meydana gelen önemli olaylar karşısında gösterilen veya ortaya çıkan kolektif veya genel tutum ile nitelendirilebilir; yani ortak bir niteliktir veya ruhtur.
Bir milletin karakterini, ruhunu ve zihinsel derinliğinde nelerin yatmakta olduğunu gerçekten öğrenmek ve anlamak için, o milletin dilini, dinini, tarihini, kültürünü, sosyolojisini, coğrafyasını, eğitim sistemini ve müfredatını bilimsel yöntemlerle incelemek ve bilmek gerekir. Bu anlamda sadece incelemek yetmez, empati yapılarak sonuçlar çıkarmak gerekir. Çünkü meselelere bakışta, sizin durduğunuz yerden bakıldığında görülenler ile incelediğiniz milletin durduğu yerden bakıldığında görülenler arasında büyük farklar vardır; işte bunu yakalayabilmek çok kıymetlidir.
Bu derin analizleri veya araştırmaları yapmak üniversitelerin ve akademi dünyasının işidir ve devletin stratejik istihbarat ve güvenlik kurumları bu çalışmaların çıktılarından faydalanır. Yukarıda belirtilen hususlarda yeterli seviyede duyarlılık, farkındalık ve çaba olmadığı takdirde; stratejik değerlendirmeler ve stratejik öngörüde ciddi hatalar yapılabilecektir; bunun sonucu olarak milli siyasetin ve stratejilerin rotası, olması gerekenden farklı bir istikamette olacaktır; kısacası milli güç boşa harcanacak ve milli çıkarlar zarar görecektir.
Türkiye Cumhuriyeti Devleti’nin çevresinde doğrudan ilişkide olduğu çok sayıda çok farklı karaktere sahip milletler mevcuttur. Bu nedenle, Türkiye’nin jeopolitik olarak küresel ölçekte neredeyse bütün milletlerle çok boyutlu ilişkiler yürütme mecburiyeti vardır. Üniversitelerimizin her bir ülke ve farklı ulus ile ilgili gerekli çalışmaları yapması ve bunun için üniversitelerarası arası işbirliğini teşvik etmesi ve bu bağlamda yeterli sayıda uzman yetiştirmesi oldukça önemlidir.
İlyas Süpürgeci, 12 Haziran 2026
